گيربكس

گيربكس ها يكي از مهمترين اجزاء انتقال هستند. بر اساس شكل دنده هاي گيربكس گشتاور خروجي، ميزان كاهش دور، و سرعت نهايي مي توان گيربكس مناسب براي شرايط كاري خاص را انتخاب نمود. انتخاب صحيح گيربكس براي حداكثر كارايي امري مهم است. انتخاب گيربكس وابسته به عواملي همچون محيط و مكان قرارگيري گيربكس، شكل قرارگيري گيربكس و شافت ها، نسبت بين دنده ها، مقدار نيروي اعمالي به گيربكس است.

به طور كلي گيربكس به صورت ذيل دسته بندي مي گردد:

–       گيربكس دنده هليكال (Helical Gearbox)

–       گيربكس دنده خورشيدي (Planetary gearbox)

–       گيربكس حلزوني (Worm gearbox)

–       گيربكس هاي صنعتي (Industrial gearbox)

گيربكس هاي حلزوني و دنده هليكال معمولا نسبت هاي تبديل معيني دارند كه براي دست يابي به نسبت تبديل هاي بالا مي توان دو گيربكس را به يكديگر متصل نمود اما در گيربكس هاي دنده خورشيدي تنها با تعويض نسبت بين طبقات و يا افزودن طبقه به نسبت دور دلخواه تنها در يك گيربكس دست يافت.

گيربكس هاي حلزوني يك ورودي ماردوني شكل دارندكه به صفحه اي گرد كه دورتا دور آن دنده قرار دارد و جنس آن برنجي است متصل گرديده است. به واسطه ي دنده برنجي بودن اين گيربكس و زاويه بين دنده ها خاصيت منحصر به فردي ايجاد مي گردد كه عدم برگشت و هرزگردي خروجي گيربكس مي باشد. به طور كلي زاويه بين دنده و حلزوني تعيين كننده ميزان برگشت است كه در اين نوع گيربكس به واسطه قرارگيري دنده ها و جنس برنجي برگشت صورت نمي گيرد. به مرور زمان دندهاي برنجي از بين مي رود و عمر اين گيربكس نسبت به گيربكس هاي دنده فولادي كمتر خواهد بود. نسبت كاهش در اين گيربكس حداكثر 100 به 1 است كه براي نيل به نسبت بالاتر بايد گيربكس ها را با هم كوپل كرد.

در گيربكس ها دنده هليكال جنس دنده فولادي است كه نسبت به دنده برنجي ها عمر بالاتري دارند. اما در صورت اعمال باربر روي شافت خروجي مشكل برگشت و چرخش وجود دارد.

گيربكس هاي صنعتي با جنس فولادي هستند كه از طريق محورهاي موجود دور را كاهش مي دهند. در اين نوع گيربكس هر دو ورودي و خروجي به صورت shaft بوده و ورودي و خروجي با فاصله در كنار يكديگر قرار گرفته اند. در اين حالت نيز براي رسيدن به حالت ايده آل دور مي توان محورها را خارج كرد و يا گيربكسها را به صورت مرتب به يكديگر متصل نمود.